วิธีรักษาแผลกดทับให้หายเร็ว พร้อมแนวทางป้องกันที่ผู้ดูแลควรรู้

แผลกดทับ (Pressure Ulcer / Bed Sore) เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยติดเตียง ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่เคลื่อนไหวร่างกายได้น้อย หากดูแลไม่ถูกวิธี อาจลุกลาม ติดเชื้อ และใช้เวลารักษานาน บทความนี้จะพาคุณเข้าใจ วิธีป้องกันแผลกดทับตั้งแต่ยังไม่เกิด และ วิธีดูแลรักษาแผลกดทับให้หายเร็วอย่างถูกต้องตามหลักการแพทย์

แผลกดทับคืออะไร ทำไมถึงหายช้า?

แผลกดทับเกิดจากแรงกดทับบริเวณเดิมเป็นเวลานาน ทำให้เลือดไปเลี้ยงผิวหนังไม่เพียงพอ เซลล์ขาดออกซิเจนและสารอาหาร จนเกิดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อ

ตำแหน่งที่พบบ่อย

• ก้นกบ

• ส้นเท้า

• สะโพก

• หลัง

• ข้อศอก

• ตาตุ่ม
  
  

หากปล่อยไว้โดยไม่ดูแล แผลอาจลุกลามจากผิวหนัง → ชั้นไขมัน → กล้ามเนื้อ → กระดูก

วิธีป้องกันแผลกดทับ (สำคัญกว่าการรักษา)

การป้องกันที่ดี สามารถลดโอกาสเกิดแผลกดทับได้มากกว่า 80%

1. เปลี่ยนท่าทางทุก 2 ชั่วโมง

• ลดแรงกดซ้ำจุดเดิม

• สลับตะแคงซ้าย–ขวา

• ใช้หมอนหรืออุปกรณ์รองรับแรงกด
  
  

2. ดูแลผิวหนังให้ชุ่มชื้น ไม่อับชื้น

ผิวแห้งแตก หรือผิวอับชื้นจากเหงื่อ ปัสสาวะ อุจจาระ จะทำให้ผิวหนังอ่อนแอและเกิดแผลได้ง่าย
👉 ตัวช่วยที่เหมาะสำหรับการป้องกัน

• Mildvy สเปรย์ป้องกันแผลกดทับ (กดดูรายละเอียดสินค้าได้ที่นี่)
  ใช้ฉีดบริเวณผิวหนังที่เสี่ยงต่อการเกิดแผลกดทับ ช่วยสร้างชั้นฟิล์มบาง ๆ ปกป้องผิว ลดการเสียดสี และช่วยให้ผิวคงความชุ่มชื้นโดยไม่เหนอะหนะ เหมาะสำหรับใช้เป็นประจำในผู้ป่วยติดเตียงหรือผู้สูงอายุ
  
  

3. เลือกที่นอนและอุปกรณ์ลดแรงกด

• ที่นอนลม

• เบาะเจล

• หมอนรองเฉพาะจุด
  
  

4. โภชนาการต้องเพียงพอ

• โปรตีนช่วยซ่อมแซมเนื้อเยื่อ
  
  DeciPlus ผงโปรตีนไข่ขาวเกรดพรีเมียม (กดดูรายละเอียดสินค้าได้ที่นี่)
  โปรตีนไข่ขาวมีกรดอะมิโนจำเป็นครบถ้วน โดยเฉพาะ Albumin (อัลบูมิน) ซึ่งเป็นโปรตีนสำคัญต่อการสมานแผล ควรเลือกทานโปรตีนไข่ขาวที่ไม่ผสมโปรตีนพืชหรือโปรตีนชนิดอื่นๆ เพื่อคงคุณค่าไข่ขาวได้ครบถ้วน
   

• เสริมวิตามิน C, Zinc ช่วยการสมานแผลDemosana ซิงก์ผสมวิตามินซีชนิดเม็ดฟู่ (กดดูรายละเอียดสินค้าได้ที่นี่)

  ซิงก์มีส่วนกระตุ้นการสร้างเซลล์ผิวใหม่ (Cell regeneration) ช่วยให้แผลสมานตัวเร็วขึ้น รวมถึงช่วยในการสร้างเอนไซม์ที่จำเป็นต่อการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ และวิตามินซี มีส่วนช่วยกระตุ้นการสร้างคอลลาเจน ทำให้ผิวหนังแข็งแรง อีกทั้งยังเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ลดการอักเสบของแผล

  
  

• ดื่มน้ำให้เพียงพอแผลกดทับเกิดจากการที่ผิวหนังถูกกดทับจนเลือดไปเลี้ยงไม่พออยู่แล้ว
  ถ้าร่างกาย ขาดน้ำ → เลือดจะข้น → ไหลช้า → ผิวหนังขาดออกซิเจนมากขึ้น
  ผลคือ แผลเกิดง่าย และแผลหายช้า

  การดื่มน้ำให้เพียงพอช่วยให้เลือดไหลเวียนดี ส่งออกซิเจนและสารอาหารไปซ่อมแซมแผลได้

วิธีรักษาแผลกดทับให้หายเร็ว (เมื่อแผลเริ่มเกิดแล้ว)

การรักษาแผลกดทับต้อง “ถูกระยะ ถูกวิธี” ไม่ใช่แค่ปิดแผลอย่างเดียว

ขั้นที่ 1 ประเมินระดับแผลกดทับ

• ระยะที่ 1 ผิวแดง ไม่แตก

• ระยะที่ 2 ผิวแตกเป็นแผลตื้น

• ระยะที่ 3–4 แผลลึก มีเนื้อตาย ต้องดูแลใกล้ชิดโดยแพทย์

บทความนี้เน้นการดูแลแผล ระยะเริ่มต้น–ระยะปานกลาง เพื่อช่วยให้แผลหายเร็วและไม่ลุกลาม

ขั้นที่ 2 ทำความสะอาดแผลอย่างถูกต้อง

• ใช้น้ำเกลือล้างแผล

• หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์หรือเบตาดีนเข้มข้น

• ซับเบา ๆ ไม่ถูแรง

ขั้นที่ 3 รักษาความชุ่มชื้นของแผล (หัวใจของการหายเร็ว)

แผลกดทับจะหายเร็วกว่าในสภาพแวดล้อมที่ “ชุ่มชื้นพอดี” ไม่แห้ง ไม่แฉะ

👉 ตัวช่วยสำคัญ

• BluGel ไฮโดรเจลดูแลแผลกดทับ (กดดูรายละเอียดสินค้าได้ที่นี่)
  ไฮโดรเจลสำหรับดูแลแผลกดทับ ช่วยให้แผลชุ่มชื้น กำจัดเนื้อตาย กระตุ้นการสร้างเนื้อเยื่อใหม่ ลดการติดของผ้าก๊อซกับแผล เหมาะกับแผลกดทับที่เริ่มแตกหรือแผลตื้น

ขั้นที่ 4 ปิดแผลด้วยวัสดุที่เหมาะสม

การเลือกวัสดุปิดแผลมีผลอย่างมากต่อความเร็วในการหายของแผล

👉 แนะนำ

• Therasorb แผ่นโฟมปิดแผลกดทับ (กดดูรายละเอียดสินค้าได้ที่นี่)
  แผ่นโฟมดูดซับของเหลวจากแผลได้ดี ช่วยลดแรงกด ลดแรงเสียดสี และรักษาสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการสมานแผล ป้องกันเชื้อแบคทีเรีย เหมาะสำหรับแผลกดทับที่มีน้ำเหลือง

สิ่งที่ไม่ควรทำในการรักษาแผลกดทับ

• ❌ ปล่อยให้แผลแห้งแตก

• ❌ ปิดแผลแน่นเกินไป

• ❌ ใช้ยาที่ไม่ได้ออกแบบมาสำหรับแผล

• ❌ ไม่เปลี่ยนท่าผู้ป่วยแม้ปิดแผลแล้ว

สรุป: ดูแลแผลกดทับให้หายเร็ว ต้องทำ “ครบวงจร”

ป้องกัน

• ลดแรงกด + ดูแลผิว + ใช้ Mildvy สเปรย์เคลือบผิว ลดระคายเคืองเป็นประจำ
  
  

รักษา

• ทำความสะอาดแผล

• เติมความชุ่มชื้นด้วย BluGel ไฮโดรเจลดูแลแผล กำจัดเนื้อตาย

• ปิดแผลอย่างเหมาะสมด้วย Therasorb ลดแรงกดทับ ป้องกันแบคทีเรีย

• ควบคู่โภชนาการและการเปลี่ยนท่าเป็นประจำ
  
  

การดูแลแผลกดทับไม่ใช่เรื่องของยาเพียงอย่างเดียว แต่คือการดูแลผู้ป่วยทั้งระบบ เพื่อให้แผลหายเร็ว ลดความเจ็บปวด และเพิ่มคุณภาพชีวิตของทั้งผู้ป่วยและผู้ดูแล